Deep Brain Reorienting • Schaamte, angst, onrust, radeloosheid heel je niet met woorden
Trauma's genezen vanuit de hersenstam
Deep Brain Reorienting
Deep Brain Reorienting wordt gezien als de opvolger van het bekendere EMDR of Brainspotting. Neurowetenschappers Ruth Lanius, Frank Corrigan onderzochten hoe EMDR eigenlijk precies tot heling leidt. In die zoektocht begrepen ze beter hoe we bij de kern van trauma kunnen komen, de sensaties van onrust, existentiële eenzaamheid, dissociatie. Vanuit deze inzichten ontwikkelden ze een nog performantere vorm van lichaamstherapie voorbij de woorden om met alle vormen van trauma om te gaan, ook wanneer je geen herinneringen meer hebt. Er zijn trouwens geen herinneringen nodig om trauma te helen.
Wat is DBR-therapie?
Deep Brain Reorienting (DBR) is een geavanceerde psychotherapie die is ontwikkeld om trauma-gerelateerde aandoeningen te behandelen door gebruik te maken van de natuurlijke reactie van het lichaam op bedreigingen, te beginnen in de hersenstam.
In tegenstelling tot veel andere gesprekstherapieën richt DBR zich op het helpen van het zenuwstelsel om overlevingsreacties te voltooien die vast zijn komen te zitten tijdens overweldigende ervaringen. Dit proces verloopt op een zachte manier, zonder dat je je hele trauma-verhaal opnieuw hoeft te vertellen.
Herstel via het lichaam en de hersenstam is noodzakelijk. Schaamte, existentiële eenzaamheid, latente depressie en suïcidaliteit, radeloosheid en uitzichtsloosheid, oncontroleerbare woede, voortdurende angst en alertheid los je niet op met woorden.
Hoe het werkt
Nog voordat we nadenken of spreken, reageert ons lichaam al op bedreigingen. DBR werkt door vier automatische reacties te vertragen en zorgvuldig te volgen:
1. Oriëntatie – De eerste beweging van het lichaam in de richting van een plotseling geluid of gevaar.
2. Spanning – De verstrakking van het lichaam terwijl het zich voorbereidt om te reageren (vechten, vluchten of bevriezen).
3. Schok – De natuurlijke reactie van het lichaam wanneer iets te overweldigend of intens aanvoelt.
4. Affect – De emotionele ervaring die aanwezig was op het moment van het trauma.
Meestal is dit veel subtieler dan bij andere therapiebenaderingen omdat we het proces heel erg vertragen zodat je capaciteit om bij de onzegbare emoties te blijven vergroot en je de emoties die erbij horen kan verwerken en integreren. Zelfs zonder verhaal. Of, soms wordt het verhaal duidelijk en kan je eindelijk jezelf diep begrijpen, komt er coherentie en kan je ophouden met jezelf te beschamen.
DBR helpt de hersenen en het lichaam om deze kernreacties op een zachte manier te verwerken, waardoor diepe genezing kan plaatsvinden, zelfs wanneer traumatische gebeurtenissen moeilijk te herinneren zijn. Terwijl cliënten dit proces doorlopen, ervaren ze vaak een spontane verandering in perspectief, waardoor ze nieuwe inzichten en helderheid krijgen over zichzelf of de gebeurtenis.
Hoe voelt een DBR-sessie aan?
Je therapeut zal je begeleiden om je naar binnen te richten en subtiele lichamelijke sensaties te volgen die verband houden met je leed. Je hoeft niet in detail over het trauma te praten. De sessie kan lange momenten van stilte en veranderingen in lichaamsspanning omvatten, terwijl je systeem zich reorganiseert en oplost wat in de tijd bevroren was.
Waar kan DBR bij helpen?
PTSS en complex trauma
Hechtingswonden
Dissociatie
Paniekaanvallen en angst
Somatische symptomen (bijv. spanning, hoofdpijn, maagpijn)
Rouw en shock
Vroeg ontwikkelingstrauma (inclusief preverbaal/perinataal trauma)
Slaap problemen
…
De wetenschap achter DBR
DBR is gebaseerd op neurowetenschap en hechtingstheorie. Een fMRI-onderzoek uit 2020 onder leiding van Dr. Ruth Lanius aan de Western University, bleek dat DBR diepe hersengebieden activeert, zoals de superieure colliculus en periaqueductale grijze stof – gebieden die betrokken zijn bij intense dreigingsreacties en oriëntatie.
Het omvat ook de locus coeruleus, het deel van de hersenen dat defensief gedrag aanstuurt en dat de amygdala alarmeert voor vechten, vluchten en bevriezen. Het onderzoek toonde een verminderde activering in angstcircuits en een verhoogde verbinding met regulerende delen van de hersenen na DBR-therapie, wat de effectiviteit ervan voor traumaverwerking ondersteunt.
Lees hier een eenvoudige uitleg: https://www.ruthlanius.com/deep-brain-reorienting-dbr-summaries
Waarom kiezen voor DBR?
Veel cliënten vinden DBR een zachte maar krachtige aanpak die verder gaat dan woorden. Het kan vooral nuttig zijn wanneer andere therapieën de kern van je leed niet hebben aangepakt of wanneer er zich in je heel prille leven negatieve gebeurtenissen hebben voorgedaan. Een van de meest unieke aspecten van DBR is het ontstaan van een 'nieuw perspectief' – een natuurlijke herkadering of begrip dat niet voortkomt uit analyse, maar uit een diepe hernieuwde rust van het zenuwstelsel.
Wat gebeurt er nu precies?
Tijdens een eerste sessie leg ik je volgend schema in detail uit zodat je controle krijgt over het proces en het meer voorspelbaar wordt voor je.
Dit is een schok-verwerkingsmodel dus we werken met de schok energie die opgeslaan is in je diep brein. We hebben een manier om deze schok energie op te roepen en we blijven er gewoon bij. We proberen zoveel mogelijk schok energie te verwerken voor we naar de pijn en de emoties gaan. Tijdens dit proces kan je ook pijnlijke emoties voelen, lichamelijke sensaties, en herinneringen. Als je erbij kan blijven, processen we deze. Als het te intens wordt, kan je het proces vertragen of passen we andere vertragende mechanismen toe. Je kan het proces ook ten allen tijde onderbreken. Het is vaak onvoorspelbaar waar het proces naartoe gaat, we zien of we gewoon erbij kunnen blijven en je lichaam en brein het zelf-helende proces laten doen. Vaak gaat het proces ook naar heel vroeg hechtingstrauma en perinatale traumas, ook al starten we met een trigger uit het hier en nu.
Het proces kan tussen sessies ook wel nog doorlopen tussen sessies in.
Hier vind je ook het script van de Waar Zelf meditatie die we gebruiken, hier kan je niet genoeg van oefenen ;-). Deze helpt ook wanneer je je overweldigd voelt.
Wat maakt DBR nu anders dan EMDR of andere somatische therapieën?
Kort gezegd: DBR werkt vóór het bewuste denken. Nog voor er emotie, verdedigingsreactie, gedachten of innerlijke “delen” opduiken, is je lichaam al bezig. Bij trauma raakt de natuurlijke volgorde van die reactie ontregeld. DBR helpt je zenuwstelsel om die volgorde stap voor stap te herstellen.
Vertragen, en erbij blijven
In een sessie vertragen we enorm. We onderzoeken en gaan in je eigen tempo, zodat je kan “blijven” bij wat zich als eerste aandient: de schok. Dat kan voelen als elektrische sensaties, schokjes of een soort leegte of “uitholling” in je lijf. Die schok komt vóór de emotie, de vecht-of-vluchtreactie en het piekeren.
De schok: de schakel die vaak gemist wordt
In veel traumamodellen wordt de schok overgeslagen of maar kort aangeraakt. Het systeem staat dan al onder te hoge druk en zit meteen in overweldigende emoties, vechten of vluchten, of paniekerige reacties van binnenuit.
DBR kiest ervoor om volledig bij de schok te blijven. Ik doe daarbij zo weinig mogelijk en zo zacht mogelijk, net genoeg om je bij de schok te houden tot die (grotendeels) is uitgewerkt.
Wat er daarna gebeurt
Als de schok is uitgewerkt, komt de emotie vanzelf, nu op haar natuurlijke plaats in de neurobiologische reeks. Daardoor is ze veel beter te dragen.
Soms komt daarmee ook diepe emotionele pijn naar boven, pijn die tot dan toe “ondraaglijk” was. Die wordt vaak ervaren als een gevoel van alleen-zijn. Misschien is het wel de eenzaamheid van het moment waarop je het oorspronkelijke trauma helemaal alleen moest dragen.
Een nieuw perspectief
Wanneer de reactie opnieuw in de juiste volgorde is verlopen (activerende prikkel → oriënterende spanning → schok → affect/pijn), verandert er vaak iets in hoe je jezelf ervaart. Die verschuiving ontstaat vanzelf, vanuit jezelf. Je hoeft er niets voor te analyseren of te forceren.
Samengevat
DBR helpt je om bij het opkomen en loskomen van de schok te blijven tot die grotendeels voltooid is. Andere methodes volgen vaak gewoon wat er in je bewustzijn opduikt. Voor mensen met een complexe problematiek kan dat leiden tot overspoeld raken, overweldiging of dissociatie.
Voor meer informatie kan je ook de DBR-website raadplegen: www.deepbrainreoriening.com
Het YouTube kanaal van Hannah Young, mede auteur van het DBR kan ook meer info geven: https://www.youtube.com/@hannahyoung710
En tenslotte deze uitleg tijdens een Plum Village conferentie: https://youtu.be/OjGBbwYVVHg?si=mDls-0ed2n7ZW4ts